KiesWijzer: Knieartrose

Het doel van de KiesWijzer is om inzicht te geven in de verschillende de behandelmogelijkheden bij artrose

  • De kraakbeenlaag wordt dunner.
  • Artrose wordt ook wel slijtage genoemd.
  • Mensen met artrose klagen over pijn en start/ochtendstijfheid. 
  • Mensen zijn beperkt met traplopen, afstanden lopen, sporten, slapen opstaan uit bed/stoel
  • Zware fysieke beroepen, intensief sporten, lange afstanden hardlopen en overgewicht kunnen artrose versnellen.
  • Het versterken van de beenspieren, stabiliteit-, en coördinatie oefeningen hebben een positief effect.
  • De verschillende behandelmogelijkheden zijn rust en het afstemmen van de belasting, pijnstillers/ontstekingsremmers, spieren versterken, brace/loophulpmiddel.


  • Gewichtsbeperking is van belang in de behandeling van artrose. 
  • Trainen van spieren, stabiliteit en coördinatie.
  • Het trainen kan onder begeleiding van een ervaren fysiotherapeut.
  • Medicijnen tegen de pijn (NSAID zoals ibuprofen, diclofenac en paracetamol) in overleg met arts.
  • Injectie met cortisone in de knie en/of met hyaloronzuur. De prik mag regelmatig herhaald worden en werkt tamelijk direct. Het nadeel is dat het kraakbeen weker wordt en daardoor kwetsbaarder. 
  • Andere alternatieven om een operatie uit te stellen zijn het gebruik van een loophulpmiddel, brace en/of glucosamine.


De afgelopen decennia zijn wij steeds minder gaan bewegen. Daarnaast worden we ook steeds zwaarder. Je hebt geen last van je knie, maar de knie heeft last van jou. Hiermee wordt bedoeld dat de spieren rondom de knie in matige conditie zijn en de knie hierdoor gevoelig is voor irritaties bij relatief lage belasting. Interessant feit is dat de mate van artrose niet bepalend is voor de mate van klachten. Mensen met vergevorderde slijtage kunnen soms nog verrassend veel doen. Hieruit zou je kunnen concluderen dat een gezonde levensstijl en geoefende spieren een positieve effect hebben. 

De eerste stap voor de behandeling van artrose is het leren doseren van de belasting. Indien er sprake is van overbelasting, doe dan iets minder. Bij onderbelasting doe dan wat meer. Doe oefeningen voor de spieren en probeer de overtollige kilogrammen kwijt te raken. Kom in beweging, het resultaat van trainen is doorgaans positief.

De afname van kwaliteit van leven bepaald in grote mate de overweging om een knieprothese te plaatsen. Factoren die hierbij meespelen zijn: de loopafstand, hobby niet meer kunnen uitoefenen, wakker worden van de pijn en gebruik maken van pijnmedicatie. Er zal gestart worden met conservatieve therapie maar als dit onvoldoende helpt komt een knieprothese een stap dichterbij. Of je in aanmerking komt voor een knieprothese hangt mede af van het te verwachte resultaat, de levensduur van de prothese en de risico’s van de operatie.   

Tips:

  • Een diëtist of voedingsdeskundige kan helpen in de strijd tegen de extra kilogrammen. 
  • Een fysiotherapeut kan helpen bij het oefenen en versterken van de beenspieren en het verbeteren van de conditie. 
  • Neem zes tot twaalf weken de tijd om de progressie te ervaren.
  • Focus niet alleen op pijn, maar kijk bijvoorbeeld ook naar loopafstand die toeneemt, traplopen wat makkelijker gaat. 
  • Ga meer fietsen en kom in beweging. Lang staan, lang stil zitten en slenteren provoceren de klachten.
  • Moet je lang stil zitten buig en strek de knieën regelmatig tussendoor. 
  • Heb je lang gezeten buig en strek de knie een aantal keer voordat je opstaat om te gaan lopen. (Even de motor opwarmen). 



Verzekering:

In Nederland is de verzekering goed geregeld. Iedereen heeft een basisverzekering. Toch zijn er meestal veel vragen over de verzekering en fysiotherapievergoeding.

Conservatief: 

Bij conservatief herstel wordt fysiotherapie niet vergoed vanuit de basisverzekering. Indien je aanvullend bent verzekerd voor fysiotherapie kun je deze gebruiken voor begeleiding bij de revalidatie. Is dit niet of onvoldoende het geval dan betaal je de (resterende) fysiotherapie behandelingen zelf. 

Operatief: 

Na een operatie heb je meestal intensief fysiotherapie nodig. Het systeem in Nederland is zo ingericht dat je 20 behandelingen nodig hebt om in een chronisch zorgtraject te vallen. Vanaf de 21ste behandeling ben je chronisch (onbeperkt medisch noodzakelijk) verzekerd voor een jaar fysiotherapie vanaf de operatiedatum. Een verwijzing van de orthopeed is hiervoor noodzakelijk.

Voor de eerste 20 behandelingen kan je jezelf verzekeren via je aanvullende verzekering. Heb je een aanvullende verzekering van 9 behandelingen, dan betaal je 11 behandelingen zelf. Heb je geen aanvullende verzekering, dan betaal je 20 behandelingen zelf. Eén fysiotherapie behandeling kost ongeveer 25-35 euro.

Een behandeling uit het aanvullende pakket gaat niet ten koste van je eigen risico. Zodra de behandelingen worden gedeclareerd uit het basispakket, dus vanaf 21ste behandeling, betaal je wel eigen risico. De operatie wordt ook betaald vanuit je eigen risico. Het eigen risico loopt per kalenderjaar. Als de fysiotherapeutische behandeling doorgaat na 1 januari, dan betaal je opnieuw je eigen risico. 

Na het lezen van deze informatie over de verzekering en het eigen risico is het goed mogelijk dat je vragen hebt of dat er onduidelijkheden zijn. De situatie kan per persoon verschillen, dus overleg daarom altijd met je fysiotherapeut en lees goed de algemene voorwaarden van je verzekering.


Operatie:

Een knieprothese is geen nieuwe knie, het is een kunst knie. Het is geen nieuwe laptop die perfect werkt. Na een knieprothese is de artrose pijn weg, maar de knie zal meestal nooit voelen als vanouds. Enige stijfheid of pijntjes kunnen aanwezig blijven. De mensen die veel pijn en beperkingen ervaren voor de operatie, zijn over het algemeen het meest tevreden over hun knieprothese. 

Revalidatie:

Het belangrijkste is om jezelf goed voor te bereiden op de operatie. Het begint met een goed gesprek bij je fysiotherapeut. Hierbij gaat het om een stukje verwachtingsmanagement, uitleg van verantwoordelijkheden en het belang van eigen inbreng. Het is uiteindelijk je eigen knie en jijzelf zal er alles aan moeten doen om de functie en kracht weer goed te krijgen. De fysiotherapeut is er om je te coachen.

Neem de tijd voor je herstel en luister goed naar je fysiotherapeut. Houd je aan de richtlijn van de revalidatie. 

De behandeling start direct in het ziekenhuis. Bij thuiskomst is het verstandig om dezelfde week je fysiotherapeut af te spreken. De behandelfrequentie ligt tussen de twee a drie keer per week. De totale revalidatie duurt drie tot twaalf maanden.

De behandeling bestaat uit knie mobilisaties, massage en specifieke spierversterkende oefeningen aangevuld met stabiliteit en coördinatie trainingsvormen. 

De eerste 6 weken:
loop je met krukkenzittende werkzaamheden kunnen na twee weken hervat worden (overleg met je fysio)Fysieken beroepen kunnen meestal na zes tot twaalf weken hervat worden (beroepsafhankelijk).
Hometrainer kan na 2 weken. 
Buiten fietsen na 6 weken en in overleg met je fysiotherapeut.

Tip:
een revalidatie is een individueel proces. In plaats van tijd gebonden worden stappen in de revalidatie gemaakt op basis van criteria. De krukken kunnen bijvoorbeeld afgebouwd worden wanneer er sprake is van een symmetrisch looppatroon. 

Conclusie:
Heb je last van artrose start vandaag met oefenen. Ben je te zwaar pas je voedingspatroon aan. Maak je voldoende progressie, ga dan vooral door. Een knieprothese is een laatste optie wanneer een conservatief traject niet meer helpt.

nl_NLNL