Voorste kruisband opereren of niet, wat is het beste?

De voorste kruisband laten opereren of niet is een vraag waar één op de 3000 mensen zich jaarlijks mee bezig houdt. In Amerika alleen al zijn het er 100 tot 200 duizend per jaar. In Nederland worden jaarlijks ongeveer 9000 voorste kruisband reconstructies gedaan. Moet jouw knie geopereerd worden of ga je voor een conservatieve revalidatie zonder operatie? In dit blog gaan we dieper in op deze vraag die jaarlijks door duizenden mensen wordt gesteld aan hun behandelaar.

Wat is een kruisband?

De voorste kruisband loopt centraal in de knie en stabiliseert de knie in voor- achterwaartse richting en in rotatierichting. Dit is onderdeel van de passieve stabiliteit van de knie. De voorste kruisband bestaat uit twee bundels. De band is ongeveer 35 tot 45 mm lang en heeft de diameter van een pink. In de kruisband zitten mechanosensoren die de spieren en hersenen informeren over de positie en beweging van de knie. De bovenbeenspieren (de hamstrings en quadriceps) verzorgen de actieve stabiliteit. In het geval van een gescheurde voorste kruisband kan het onderbeen verder naar voren schuiven. De hamstring hebben een belangrijke taak om dat te voorkomen. De actieve stabiliteit en de passieve stabiliteit vormen samen de functionele stabiliteit van de knie. Dit is de stabiliteit die jij ervaart van je knie.

voorste kruisband blessure
In het midden de voorste kruisband

Wat is een instabiele knie?

In ons vorige blog hebben we uitgebreid antwoord gegeven op deze vraag. link

Kan een gescheurde kruisband genezen?

Een kruisband kan uitrekken, gedeeltelijk scheuren (partieel), of volledig scheuren. Op de vraag of de kruisband uit zichzelf kan genezen wordt over het algemeen met “nee” gereageerd. Toch kan er getwijfeld worden aan dit antwoord. De kruisband is goed doorbloed en daardoor is (enig) herstel mogelijk. In een volgend blog gaan we hier uitgebreid op in. 

Het is ook mogelijk dat de voorste kruisband zich vasthecht op de achterste kruisband. De voor- achterwaartse stabiliteit blijft hierdoor enigszins gewaarborgd. De knie lijkt hierdoor tijdens het lichamelijk onderzoek stabiel. Echter de rotatoire instabiliteit blijft bestaan. De knie is dus mogelijk alsnog functioneel instabiel tijdens sporten met veel draaibewegingen (basketbal, voetbal etc). Het is daarom belangrijk dat de knie in zowel voor- achterwaartse als rotatierichting wordt beoordeeld. 

Is een operatie de beste behandeling voor een gescheurde kruisband?

Het is helaas geen vraag met een “ja” of “nee” antwoord. Het hangt onder andere af van de mate van instabiliteit van de knie en de persoonlijke omstandigheden. Anders gezegd, deze vraag heeft context nodig om goed beantwoord te kunnen worden. Het is dus even zoeken naar de strategie welke het beste bij de individuele situatie past.

Factoren om rekening mee te houden

  • Ernst van het letsel
  • Mate van knie instabiliteit
  • Type sport
  • Niveau van sport
  • Instabiliteit in het dagelijks leven na een traject fysiotherapie
  • Leeftijd
  • Discipline en motivatie
  • Doelstellingen, verwachtingen en ambities

Goede informatievoorziening is dus essentieel. In blog deel 2 gaan we uitgebreid in op deze factoren klik hier.

Eventueel kan de consult kaart “voorste kruisband” ook helpen.

Overzicht van de verschillende mogelijkheden na een gescheurde voorste kruisband. De voor en nadelen van een voorste kruisband reconstructie.
Voor meer informatie zie www.consultkaart.nl.

Behalve bovengenoemde factoren zijn er nog een aantal zaken die je zou kunnen laten meewegen in je keuze. Hier gaat het vooral over de timing en randvoorwaarden voor een operatie. Denk bijvoorbeeld aan periode op krukken, je hebt minder energie, pijnklachten waardoor je minder goed kan concentreren, je kan in de eerste periode na operatie niet autorijden of fietsen. De knie is snel overbelast waardoor je rekening moet houden met het aantal activiteiten op een dag. In deze periode ben je minder zelfstandig en afhankelijk van andere. Overweeg je een operatie denk dan ook aan de volgende factoren.

Operatie plannen? Houd hier rekening mee!

  • Timing
  • Persoonlijke situatie
  • Financiën
  • Mentale status
  • Ziekte
  • Kinderen
  • Kan het kwaad om de operatie uit te stellen?

In blog deel 3 gaan we uitgebreid in op bovengenoemde factoren klik hier.

Wat zijn de voor- en nadelen van wel of niet een voorste kruisband reconstructie?

Voordelen niet opereren

  • Geen operatie en daarmee ook niet de risico’s/complicaties van de operatie. 
  • Conservatieve revalidatie is net zo intensief maar meestal korter dan de revalidatie na een operatie.
  • Geen hoge ziekenhuiskosten.
  • De kans op slijtage is voor beide groepen gelijk. 
  •  “Better in, better out”. Een goede voorbereiding levert meestal een beter resultaat op mocht je toch geopereerd worden. 

Nadelen niet opereren

  • Mocht alsnog een operatie nodig zijn kost het gehele traject meer tijd.
  • Grotere kans op een meniscusbeschadiging
  • Niet alle sporten zijn meer mogelijk om aan deel te nemen.

Voordelen om te opereren

  • De stabiliteit van de knie is meestal weer hersteld.
  • De mogelijkheid bestaat dat je weer op het oude niveau kan sporten.
  • Je hoeft niet meer bij alle activiteiten na te denken of het wel of niet kan.

Nadelen om te opereren

  • Niet het gewenste resultaat, de knie blijft passief instabiel
  • Stijve knie
  • Aanhoudende pijnklachten
  • Een nieuwe kruisband is geen garantie dat deze ook weer kan scheuren.
  • De risico’s van de operatie.


Welke vorm van revalidatie je ook kiest, voor zowel conservatief als operatief beleid geldt een lang en intensief traject. Gezonde voeding, aandacht voor het mentale aspect, discipline, motivatie, regelmaat en gerichte training zijn nodig om optimaal te kunnen herstellen. Voor beide geldt ook dat het belangrijk is om naderhand de spieren in conditie te houden en de krachttraining te continueren. Een voorste kruisband reconstructie is niet altijd een garantie om terug te keren op het oude niveau. Ongeveer 65 procent keert terug op het oude sportniveau. Het risico om opnieuw de kruisband te scheuren of in de andere knie is ongeveer 25 procent. 

Tot slot: een conservatief traject sluit een operatief traject niet uit. Mocht blijken dat de knie toch functioneel instabiel blijft in het dagelijks leven of met sport dan is opereren altijd mogelijk. Laat je goed informeren door je arts.


Meer informatie


No responses yet

Geef een antwoord

nl_NLNL