Wat is een versleten knie? (artrose)

Versleten knie, slijtage ofwel artrose. Allemaal termen voor hetzelfde, maar wat is artrose? Slijtage of artrose is een aandoening van het gewricht. Primair gaat bij artrose de kwaliteit van kraakbeen achteruit. Dit is een progressief proces waarbij de ontwikkeling van artrose per individu verschilt. Kraakbeen wordt dunner, zachter en brokkelig. Hierdoor kan ook de kwaliteit van het onderliggende bot achteruit gaan. Door de pijn, zwelling en minder bewegen neemt de kwaliteit van de spieren, pezen rondom de knie af. Periodiek kan het kniegewricht ontsteken. Al met al is het een vervelende proces waarbij de gehele knie aangedaan is. Het risico op artrose neemt toe met de leeftijd. Zeker boven 45 jaar komt het vaker voor met een piek rond de 79 jaar. In Nederland hebben 1,5 miljoen mensen artrose. In het kniegewricht komt artrose relatief het meest voor. In 2015 waren er in Nederland ongeveer 550 duizend mensen met knie artrose.

Bij knieartrose heb je vaak last van pijn, moeite met intensief bewegen en start- of ochtendstijfheid. Pijn treedt vaak op bij het starten van bewegen en bij langdurig belasten. Pijn neemt vaak toe naarmate de dag vordert. In een verder gevorderd stadium kan pijn ook optreden in rust of ‘s nachts. Er kan een ontstekingsproces optreden waardoor de knie dik en warm wordt. Spieren rond het gewricht kunnen verzwakken en pezen geïrriteerd raken, hierdoor ervaar je soms een instabiel gevoel. Artrose belemmert op deze manier het sporten, werk en het dagelijks leven. 

De mate van klachten staat niet gelijk aan de hoeveel slijtage op een röntgenfoto. Mensen met uitgebreide slijtage van het kniegewricht kunnen soms verrassend weinig klachten aangeven en andersom. Knieslijtage is een continu proces en kan niet herstellen. Toch kan je er op een slimme manier het proces beïnvloeden.

versleten knie?
Slijtage knie

Ik heb last van een versleten knie, wat mag ik nog doen?

is een van de vele vragen die cliënten stellen. Andere vragen zijn:

Slijt mijn knie harder door te bewegen?

Kan ik blijven sporten met een versleten knie?

Is stil zitten goed voor de knie?

Moet ik mijn voeding aanpassen?

Speelt lichaamsgewicht een rol?

Wat kan ik doen tegen de kniepijn?

In deze blog geven wij tips over hoe je om kan gaan met artrose en beantwoorden we de meest voorkomende vragen. Wil je meer weten over artrose klik  hier.

Tip 1: slijt mijn knie harder door te bewegen?

Antwoord: Blijf bewegen met een versleten knie.

Kraakbeen slijt niet harder door bewegen. Sterker nog, kraakbeen moet belast worden om gezond te blijven. Beweging smeert en voedt het kraakbeen. Bovendien blijven de spieren en pezen rond het gewricht gezond door te bewegen. Sterke spieren heb je nodig om de krachten op de knie op te vangen, zo wordt de knie minder snel overbelast. Blijven bewegen zorgt ook voor een betere algemene conditie. Dit heb je nodig om je lichaam gezond te houden. 

Belangrijk is om je eigen grenzen te verkennen, maar een half uur per dag fietsen, zwemmen of wandelen is een goede eerste stap. Vul dit aan met twee keer per week spierversterkende oefeningen. Kijk ook naar de Nederlandse Norm Gezond Bewegen.

Sterker nog, passief gedrag en hele dagen stil zitten kan de artrose klachten doen verergeren. Bovendien vergroot dit de kans op andere aandoeningen zoals suikerziekte en hart- en vaatziekten.

Tip 2:  kan ik blijven sporten en fysieke actief blijven?

Antwoord: blijf bewegen, maar verdeel je activiteiten.

Bewegen is goed maar er zijn grenzen. Belasting op de knie moet gedoseerd worden. Piekbelastingen zoals bij springen en rennen bijvoorbeeld kan je beter vermijden. Het kraakbeen wordt bij deze activiteiten zwaarder belast. Door regelmatig de grens op te zoeken kan de kwaliteit van kraakbeen juist verminderen. Ook langdurige belasting kan voor overbelasting van de knie zorgen.  Denk hierbij aan lange wandelingen en lang staan. Probeer de activiteiten over de dag of meerdere dagen te verdelen. Doe de huishoudelijke activiteiten niet op één dag maar verdeel deze over de week. Doe een keertje extra boodschappen in plaats van alles op één dag. Drink vaker koffie tijdens een lange wandeling of wandel regelmatig maar kortere afstanden. Ga je op wandelvakantie, neem dan ook een dag rust tussendoor hetzelfde geldt voor een stedentrip. Houdt je toch pijnklachten tijdens of achteraf, probeer dan de activiteiten nog verder aan te passen.


Tip 3:  is stil zitten goed voor een versleten knie?

Antwoord: kijk naar alternatieve beweegvormen

In het geval van knieklachten probeer de piekbelasting te verminderen. Hoge druk op de knie ontstaat vooral bij rennen en springen. Als alternatief is cyclisch bewegen beter. Fietsen en zwemmen zijn uitermate geschikt voor mensen met knie artrose. 

Wil je toch graag je huidige sporten voortzetten probeer dan eerst de belasting aan te passen. De factoren die jezelf kan beïnvloeden zijn de duur, frequentie en intensiteit van de belasting. Bijvoorbeeld tennis ga dubbelen in plaats van single spel. Ga van drie keer per week tennis naar twee keer per week tennis. Als alternatief kan je de derde tennistraining vervangen door te gaan fietsen. Bij hardlopen kan je de afstand en duur aanpassen en de frequentie per week. 

Is sporten toch niet meer mogelijk kijk dan naar andere alternatieven zoals: Tai chi, onderzoek toont aan dat deze manier van bewegen reductie van klachten kan geven, fitness, fietsen en zwemmen. Blijven de klachten aanwezig dan kan de fysiotherapeut gerichte oefeningen meegeven om de kracht, stabiliteit en coördinatie te verbeteren.

Tip 4: moet ik mijn voeding aanpassen?

Antwoord: zorg voor een gezond lichaamsgewicht.

Zeker bij de knie heeft lichaamsgewicht duidelijk invloed op het ontstaan en ontwikkelen van artrose. Iedere kilo te veel is extra belasting voor het kniegewricht. Om overbelasting te voorkomen is het realiseren van een gezond lichaamsgewicht belangrijk. Het voedingscentrum hanteert een BMI van 18.5-25 als gezond gewicht bij mensen van 19 tot 69 jaar en een BMI van 22-28 voor 70 plussers. Als het nodig is om hiervoor af te vallen ligt veel bewegen voor de hand. Maar (overmatig) veel bewegen zorgt ook voor overbelasting. Beweeg voldoende maar let vooral op voeding. Gewicht verliezen door voeding is het meest effictief. Experts geven aan dat een uitgebalanceerd voedingspatroon de klachten bij artrose kan verminderen. Zorg hierbij onder andere voor voldoende Omega 3-vetzuren om ontstekingen te verminderen en Vitamine C om gezond kraakbeen te behouden. Denk hierbij aan voldoende fruit, groente en vette zeevis (haring, makreel en zalm). Vraag advies bij een diëtist voor een uitgebalanceerd voedingspatroon.

Tip 5: wat kan ik doen aan de kniepijn?

Antwoord: Pijn kan je op diverse manieren verminderen.

Het symptoom pijn en stijfheid staan bij veel mensen met knieartrose op de voorgrond. Deze zorgen voor de meeste beperkingen in het dagelijks leven. Een gezonde en gedoseerde leefstijl is een van de belangrijkste tips. 

Helpen bovenstaande tips onvoldoende? Er zijn nog een aantal mogelijkheden om te pijn te beïnvloeden. Let op: dit zijn vaak geen structurele maar tijdelijke oplossingen. Het gaat hierbij om:

  • Koude kompressen: bij een ontsteking van het gewricht kan verkoeling pijndempend werken.
  • Warme kompressen: bij een stijf gewricht kan een warmtebron het bewegen soepeler maken.
  • Medicatie: krijg je de pijn niet voldoende onder controle is een paracetamol een goede optie. Werkt dit onvoldoende overleg dan met je arts. Deze kan ontstekingsremmede pijnstillers voorschrijven of een injectie met corticosteroïde overwegen.
  • Weersomstandigheden: het lijkt er op dat warm weer voor minder pijnklachten zorgt en koud weer voor meer pijnklachten. Dit kan een reden zijn dat mensen op vakantie minder klachten hebben.
  • Alternatieve behandelmethode: denk hierbij bijvoorbeeld aan acupunctuur of voedingssupplementen zoals glucosamine. Naar het effect zou meer onderzoek gedaan moeten worden.
  • Wissel regelmatig van houding. Probeer stil zitten en staan met elkaar af te wisselen. Maak een aantal kniebuigingen en strek en buig de knie regelmatig. 

Het afstemmen van je leefstijl op artrose heeft grote voordelen. Zo zorgt het voor minder klachten, het vertraagd de ontwikkeling van artrose, het helpt je gezond te houden en voorkomt mogelijk een gewrichtsvervangende operatie.

Lees hier meer over de versleten knie, of over de operatie.

Categories:

No responses yet

Geef een antwoord

nl_NLNL